Luật Dân số năm 2025 (Luật số 113/2025/QH15) vừa được Quốc hội thông qua vào ngày 10/12/2025 và sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 01/07/2026.

Dưới đây là 5 điểm mới nổi bật nhất mà bạn có thể tham khảo cho công tác phổ biến, giáo dục pháp luật:

1. Quyền tự quyết về số con và thời gian sinh con: Thay vì quy định cứng nhắc "mỗi cặp vợ chồng chỉ nên có từ 1 đến 2 con" như trước đây, Điều 13 của Luật mới ghi nhận:

• Quyền tự quyết: Cá nhân, cặp vợ chồng được quyền quyết định về thời gian sinh con, số con và khoảng cách giữa các lần sinh.
• Căn cứ quyết định: Dựa trên tình trạng sức khỏe, thu nhập và điều kiện nuôi dạy con của mỗi gia đình trên cơ sở bình đẳng.
• Mục tiêu: Nhằm duy trì mức sinh thay thế và khắc phục tình trạng già hóa dân số nhanh chóng.

2. Ưu tiên mua Nhà ở xã hội cho gia đình sinh đủ 2 con: Đây là chính sách mang tính đột phá nhằm hỗ trợ các gia đình trẻ an cư:

• Các cặp vợ chồng sinh đủ 02 con đẻ trở lên sẽ được Nhà nước ưu tiên khi tiếp cận nhà ở xã hội (mua, thuê mua hoặc thuê).
• Chính sách này đặc biệt nhắm đến các thành phố lớn và các vùng có mức sinh thấp để giảm áp lực kinh tế cho các cặp đôi.

3. Tăng thời gian nghỉ thai sản khi sinh con thứ hai: Luật tạo điều kiện tốt hơn cho việc chăm sóc trẻ nhỏ:

• Lao động nữ: Khi sinh con thứ hai, thời gian nghỉ thai sản được nâng lên thành 07 tháng (tăng 01 tháng so với quy định hiện hành).
• Lao động nam: Được nghỉ 10 ngày làm việc khi vợ sinh con để cùng chia sẻ trách nhiệm chăm sóc gia đình.

4. Kiểm soát nghiêm ngặt mất cân bằng giới tính: Luật siết chặt các quy định để ngăn chặn việc lựa chọn giới tính thai nhi:

• Đình chỉ hành nghề: Bác sĩ hoặc nhân viên y tế có hành vi thông báo, tiết lộ giới tính thai nhi nhằm mục đích phá thai sẽ bị đình chỉ hành nghề.
• Vai trò cộng đồng: Khuyến khích đưa nội dung "không trọng nam hơn nữ" vào hương ước, quy ước của cộng đồng dân cư.

5. Hỗ trợ tài chính cho các đối tượng đặc biệt: Nhà nước sẽ có các mức hỗ trợ tài chính cụ thể cho

• Phụ nữ sinh đủ 02 con trước 35 tuổi.
• Phụ nữ thuộc các dân tộc thiểu số rất ít người.
• Phụ nữ sinh con tại các địa phương có mức sinh thấp (dưới mức sinh thay thế).
•  

PHÒNG PHỔ BIẾN, GIÁO DỤC PHÁP LUẬT