Công tác xây dựng và ban hành văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong hoạt động quản lý nhà nước, là cơ sở pháp lý trực tiếp để tổ chức thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước trên địa bàn Thành phố. Chất lượng của VBQPPL phụ thuộc rất lớn vào việc tuân thủ nghiêm quy trình xây dựng, ban hành theo quy định pháp luật. Do đó, việc tăng cường kiểm soát quy trình ban hành VBQPPL là yêu cầu tất yếu nhằm bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất và khả thi của hệ thống pháp luật địa phương.

Thực tiễn cho thấy, việc kiểm soát chặt chẽ ngay từ khâu lập đề nghị xây dựng văn bản, soạn thảo, lấy ý kiến, thẩm định, thẩm tra đến ban hành có ý nghĩa quyết định trong việc nâng cao chất lượng VBQPPL. Trong đó, công tác thẩm định của cơ quan tư pháp đóng vai trò then chốt, giúp kịp thời phát hiện và kiến nghị xử lý những nội dung chưa phù hợp với Hiến pháp, luật, văn bản của cơ quan nhà nước cấp trên; chưa bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật; hoặc chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn quản lý.

Trong thời gian qua, Sở Tư pháp TP. Hồ Chí Minh đã tích cực tham mưu Ủy ban nhân dân Thành phố triển khai nhiều giải pháp nhằm tăng cường kiểm soát quy trình ban hành VBQPPL. Công tác phối hợp giữa Sở Tư pháp với các sở, ngành, địa phương trong quá trình xây dựng văn bản ngày càng chặt chẽ; việc tuân thủ trình tự, thủ tục theo quy định pháp luật từng bước được nâng cao. Nhiều dự thảo VBQPPL đã được rà soát kỹ lưỡng, chỉnh lý kịp thời trước khi trình ban hành, góp phần hạn chế tình trạng văn bản ban hành nhưng phải sửa đổi, bổ sung hoặc bãi bỏ trong thời gian ngắn.

Bên cạnh đó, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong kiểm soát quy trình ban hành VBQPPL từng bước được đẩy mạnh, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, theo dõi tiến độ xây dựng văn bản, bảo đảm công khai, minh bạch trong quá trình lấy ý kiến và ban hành văn bản. Đây là yêu cầu phù hợp với định hướng chuyển đổi số trong hoạt động quản lý nhà nước theo Nghị quyết số 52-NQ/TW và Quyết định số 749/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Tuy nhiên, thực tiễn cũng cho thấy công tác kiểm soát quy trình ban hành VBQPPL trên địa bàn Thành phố vẫn còn một số khó khăn, hạn chế như: tiến độ xây dựng văn bản ở một số đơn vị còn chậm; chất lượng hồ sơ đề nghị xây dựng văn bản chưa đồng đều; việc đánh giá tác động chính sách trong một số trường hợp chưa được thực hiện đầy đủ, sâu sắc. Những hạn chế này đặt ra yêu cầu phải tiếp tục tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong công tác xây dựng pháp luật.

Trong thời gian tới, Sở Tư pháp TP. Hồ Chí Minh tiếp tục tham mưu Ủy ban nhân dân Thành phố triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm đẩy mạnh công tác kiểm soát quy trình ban hành VBQPPL. Trọng tâm là nâng cao chất lượng công tác thẩm định; tăng cường trách nhiệm của cơ quan chủ trì soạn thảo trong việc tuân thủ trình tự, thủ tục theo quy định; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, theo dõi quá trình xây dựng văn bản; đồng thời tăng cường công tác tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ làm công tác xây dựng pháp luật.

Việc đẩy mạnh kiểm soát quy trình ban hành VBQPPL là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng hệ thống pháp luật trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh, góp phần bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, tạo môi trường pháp lý ổn định, minh bạch, thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội và đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước trong giai đoạn mới.

Sở Tư pháp TP. Hồ Chí Minh